Kıbrıs’ın Gazimağusa kentinde, eski surların içinde yükselen Lala Mustafa Paşa Camii, adaya yolu düşen herkesin önünde sessizce duran ama çok şey anlatan bir yapı. Taşlarına bakınca bile insan, burada sadece bir bina değil; yüzyılların hikâyesi olduğunu hissediyor.
Bu yapı aslında ilk olarak 13. yüzyılda, Kıbrıs’ın Lüzinyanlar döneminde St. Nicholas Katedrali olarak inşa edildi. O dönemlerde adaya hâkim olan Latin kralları için burası son derece önemliydi. Hatta Kıbrıs kralları, Kudüs Krallığı tacını sembolik olarak burada giyerdi. Yani bu görkemli yapı, bir zamanlar kralların taç giydiği, törenlerin yapıldığı bir merkezdi.
1571 yılına gelindiğinde, Osmanlı İmparatorluğu Kıbrıs’ı fethetti. Gazimağusa’nın alınmasının ardından, katedral camiye çevrildi ve Lala Mustafa Paşa Camii adını aldı. İsmini, Kıbrıs seferini yöneten Osmanlı komutanı Lala Mustafa Paşa’dan alır. Dönüşüm sırasında yapının mimarisine büyük ölçüde dokunulmaz; heykeller kaldırılır, iç mekân İslam ibadetine uygun hâle getirilir. Bu sayede bugün camiye baktığınızda, Gotik mimarinin tüm ihtişamını hâlâ görebilirsiniz.
İşte bu yüzden Lala Mustafa Paşa Camii biraz farklıdır. Bir caminin dinginliğini taşırken, bir katedralin heybetini de korur. Yüksek kemerleri, ince uzun pencereleri ve kesme taş işçiliğiyle Doğu Akdeniz’de benzeri az bulunan bir yapı olarak öne çıkar. Avlusundaki yaşlı incir ağacı bile, sanki burada yaşananlara tanıklık etmiş gibi sessizce durur.
Bugün Lala Mustafa Paşa Camii, sadece bir ibadet mekânı değil; Kıbrıs’ın çok katmanlı tarihinin canlı bir özeti gibidir. Latinlerden Osmanlı’ya, Hristiyanlıktan İslam’a uzanan bu yolculuk, adanın ne kadar derin ve zengin bir geçmişe sahip olduğunu hatırlatır. İçeri giren herkes, ister inanç için ister merakla gelsin, bu taşların arasında geçmişin izlerini mutlaka hisseder.
Ulaşım
Gazimağusa’ya araçla geldiyseniz şehir merkezine doğru devam edin, cami eski surların içindeki Namık Kemal Meydanı civarında yer almaktadır. Araba ile doğrudan caminin önüne park etmek biraz zor olabilir. Çoğu ziyaretçi Othello Kalesi çevresi gibi daha geniş bir alana park edip kısa bir yürüyüş yaparak camiye ulaşıyor.